Filmin yönetmeni (yine) Milos Forman.Filmde etkin olarak Natalie Portman(înes) , Javier Bardem(Peder Lorenzo), Stalin Skarsgard(Goya) bulunuyor .

Film 1792 İspanya'sında geçiyor.Dönemin toplumsal yapısını çok iyi şekilde yansıttıgını söyleyebiliriz.Kilisenin baskın gücü,halkın bu güce karşı sessizliği,olayı kabullenişi.Toplum-birey-din ilişkileri ressam olan Goya'nın gözünden seyirciye anlatılıyor.

Suçsuzluğuna rağmen kilise tarafından suçlu görülüp Engizisyon Mahkemesi'nce tutuklanıp,işkenceye maruz kalan İnes,olaya seyirci kalmamaya çalışan ailesi,ilham perisine aşık olan Goya,güç için herşeyi yapacagını gösteren Peder Lorenzo,kilise arasında gidip gelen bir film. İspanya'da güçler tamamen değişir,oraya Napolyon özgürlük(Amerika'da öyle yapmıyor mu?) getirmiştir artık.Ines artık özgürdür ve 20 yıldır hatıralarla boğuşan Goya,İnes ile karşılaşır.Sırlar birbir ortaya çıkar..

Filmde yönetmen birçok konuya deginmiş,değindigi konuları günümüzde uyarlamak mümkün.Natalie Portman ve Javier Bardem'in oyunculukları iyi.İzlenilmesi gerekir diye düşünüyorum.sıkıcı bir film olmadıgını, zevkle izleyeceginizi düşünüyorum.İyidir iyi..

Filmde birkaç sahne var ki acayip etkilemiştir beni.Özellikle Peder Lorenzo ve İnes'in babası arasında geçen diyaloglar ve Ines'in  işkence sırasında acıya dayanamayıp,suçsuz olmasına rağmen ''bana doğrunun ne olduğunu söyleyin!'' diye haykırması.Yaşam ve ölüm arasında bir tercih yapmamız gerekse ne derdik acaba? Zorluklarla dolu bir yaşam mı? Herşeyin sonu bir ölüm mü? Acıya insan ne kadar katlanır?.İşte bu soruları sordurtuyor kişiye.

Peder Lorenzo ve Ines'in babası arasında geçen diyolog ise filmdeki en can alıcı sahnelerden.Acayip etkileyici,düşündürücü,sorgulayıcı..
Bir yanda Tanrı'ya olan inancının insanı her türlü acıya karşı korudugunu iddia eden Lorenzo,bir yanda acıya bir süreden sonra insanın dayanamayacagını,insanın işkenceden kurtulmak için en saçma şeyleri bile kabul edeceğini iddia eden Ines'in babası.Peki işkenceye tabii tutulan Lorenzo'ya Tanrı acıya katlanması için gerekli gücü verecek mi? Ya da Lorenzo işkenceden kurtulmak için bir maymun oldugunu itiraf edecek midir?

Gereksiz olmaya çalışan gerekli not : Milos Forman'ın Türkler ile alıp veremedigi nedir bilmiyorum.Amadeus'ta Harem'i Türk genelevi olarak tanıtmış,bu filmde de en aşagılık durum bir Türk sultanı olmakmış gibi yansıtılmıştır.Dönemin Avrupa ülkelerinin Osmanlı'ya olan nefretini mi göstermiştir yoksa kendimi katmıştır bilinmez ama dikkatimi çekti:)

Hergün gittiğim Dvd dükkanında her defasında gördüğüm hep ertesi güne erteledigim bir filmdi Amadeus.Bir ay böyle devam etti sanırsam bu durum.Aldıktan sonra bir hafta kadar da evde yattı.İzlemedim.Hep karşımda duruyordu ve ben hep erteliyordum.Sonunda izlediğimde vazgeçilmezim oldu.Defalarca izlediğim,her izlediğimde ayrı bir keyif aldığım,yeni birşeyler gördüğüm bir film oldu Amadeus.Hep öyle olmuştur zaten,yıllarca yanımızda duran şeyi görmezden geliriz ve o ''şey'' ile münasebetimizden sonra o ''şey'' çok sevdiğimiz bir ''şey''haline gelir.

Filmin yönetmeni -ki bu adamdan ne çıkarsa izlerim- Milos Forman.Başrolde Salieri rolünde F.Abraham Murray ve Amadeus rolünde Tom Hulce oynuyor. Wolfgang Amadeus Mozart'ın hayatını,müzik dehasını,müziğini yönetmenin kurgusuyla görüyoruz filmde.Herzaman bir müzisyen olmayı isteyen Salieri Mozart'ın müziğine hayrandır.Fakat bu yeteneğin(müzik dehasının) ciddiyetsiz,komik birisine (Mozart'a) verilmesinden dolayı Tanrı'ya kırgındır.Tanrı ile Salieri arasındaki bitmeyen hesaplaşma,Salieri'nin Mozart'a içten içten duyduğu nefret sonunda Mozart'ı ölüme götürecek,Salieri'yi ise ebedi bir vicdan azabına.Yönetmenin kurgusu olan filmde tam olarak Mozart'ın hayatını yansıtıyor diyemeyiz.Ama muthiş müzikler,olağanüstü oyunculuklar ve anlatım ile Mozart'ın yaşamı bundan daha iyi bir şekilde anlatılamazdı.Başrolde Salieri var gözüksede Mozart dehasıyla,müziğiyle öne çıkmayı bilmiştir.

Film 10 üzerinden 10 fazlasıyla hakediyor.Mozart'ı canlandıran Tom Hulce'nin o gülüşü,Salieri ile Tanrı arasındaki diyologlarıyla,Mozart'ın müzikleriyle(özellikle son kısımda çalan Requiem tüylerinizi diken diken eder),Abraham Murray'in oyunculuğuyla( Mozart'ın operasını izlerken bir yandan hayranlık duyarken bir yandan da Mozart'a duydugu nefreti yüzüne yansıtışı),operadan kesitleriyle 3 saat keyifle izleyeceginiz bir şaheser(*).Ve çok daha fazla şey görülebilecek bir film.İzleyin,iyidir iyi...

Mozart'ın sansürlenmiş bir oyun olan Figaro'nun Düğünü'nü operalaştırmasının ardından geçen şu diyalog,yüzümüzde tebessüm bıraksada durup düşünmemizi sağlayacaktır(diye düşünüyorum).

'' (...)

İmp: Mozart.Hoşgörülü bir insanım.Yok yere sansür koymam.Yaptığımda ise, nedenlerim vardır.Figaro kötü bir oyun.Sınıflar arasında kin yaratıyor.Fransa'da yalnızca üzüntü yarattı.Kızkardeşim Antoinette mektubunda halkı için korktuğunu yazıyor.

Mozart: Efendim, inanın, oyunda böyle bir şey yok.Zarar getirebilecek her şeyi kaldırdım. Siyasetten nefret ederim.
İmp: Korkarım ki pek safsınız, dostum.Böylesine karışık bir dönemde, halkın ya da soyluluğun bir oyunla kışkırtılmasına izin veremem.

Mozart: Majeste, yalnızca eğlendirici.Aşk üstüne bir eser.

İmp: "Aşk." Yine mi?

Mozart: Ve yeni!Tamamen yeni. Öylesine yeni ki halk deliye dönecek.

(...)

İmp Yalakçısı: Mozart, müzik söz konusu değil.Yeteneğinizden kuşku duyulmuyor.Edebi seçiminizden.Siyaseti bir yana bırakın,öykü kaba bir güldürü.Neden yeteneğinizi karmaşaya atmalı?Sonuçta kendinize yüce konular seçebilirsiniz.

Mozart: Yüce! Ne demek, yüce? Ben artık bunaltı duyuyorum,yüce şeylerden.
Eski ölü efsanelerden.Neden sonsuza dek yazıp durmalı tanrılar ve efsaneler üstüne?

İmp Yalakçısı: Çünkü eskimiyorlar.Ve ölümsüzler.Bir şeyi temsil ediyorlar:
Ölümsüzlüğü.Opera bizi yüceltmek içindir, Mozart.Sizi ve beni, ve hatta Majeste'yi.
Mozart: "Bello, bello, bello."Aman, dürüst olun!Kim Herkül'ün, Horatius'un, Orfeus'un yerine kuaförünü dinlemeyi yeğlemez?Yüce de olsalar, sanki mermer sıçıyorlar!

(...) ''

Gereksiz not: İmparator'un Mozart'a ''Sizi kovmak gibi bir niyetim yok.Hizmetimde kalıp yerinizi öğreneceksiniz.'' demesinden sonra odadan çıkan Mozart'ın alkışlayan insanları gördükten sonra tekrar kapıyı açıp kendisini alkışlayan seyirciye selam verirken,İmparator'a kıçını gösterdiği sahnede ise Mozart'ın zekasına hayran kalıp, televizyon karşısında  ayakta alkışladığımı belirtmeden geçemeyecegim.