Başbakanlık İnsan Hakları Başkanı Prof. Dr. Hasan Tahsin Fendoğlu, "2007 Türkiye İnsan Hakları Raporu"nu başkanlık binasında açıkladı.

Raporun, il insan hakları kurulları ve diğer kamu kurumlarının katkılarıyla hazırlandığını belirten Fendoğlu, bu raporun ilk olma özelliği taşıdığını söyledi.

Rapora ilişkin bazı bilgiler veren Fendoğlu, "Şimdiye kadar hep biz sustuk başka çevreler rapor hazırladı" dedi.

Rapora göre, 2007 yılında yapılan başvurularda ihlal iddialarında hak konularına göre ilk üç sırada 173 başvuru ile sağlık ve hasta hakkı, 133 başvuru ile kötü muamele yasağı ihlali ve 131 başvuru ile mülkiyet hakkı yer aldı. İşkence yasağı ise 29 başvuru ile 11'inci sırada bulunuyor.

2007 yılında ihlal edildiği iddia edilen hak konuları sayısı ve genel içindeki oranı şöyle:

Başvuru, Oran (Yüzde)
1. Sağlık ve Hasta Hakkı 173 13,13
2. Kötü Muamele Yasağı 133 10,09
3. Mülkiyet Hakkı 131 9,94
4. Çevre Hakkı 101 7,66
5. Adil Yargılanma Hakkı 85 6,45
6. Çalışma ve Sözleşme Özgürlüğü 70 5,31
7. Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği Hakkı 66 5,01
8. Sosyal Güvenlik Hakkı 59 4,48
9. Yaşam Hakkı 45 3,41
10. Ayrımcılık Yasağı 42 3,19
11. İşkence Yasağı 29 2,20
12. Dilekçe Hakkı/Bilgi Edinme Hakkı 28 2,12
13. Eğitim ve Öğrenim Hakkı 26 1,97
14. Konut Dokunulmazlığı Hakkı 20 1,52
15. Yerleşme ve Seyahat Özgürlüğü 19 1,44
16. Engelli Hakları 16 1,21
17. Çocuk Hakları 9 0,68
18. Ailenin Korunması-Aile Kurma Hakkı 8 0,61
19. Özel Hayatın Gizliliği Hakkı 6 0,46
20. Zorla Çalıştırma ve Angarya Yasağı 6 0,46
21. Din ve Vicdan Özgürlüğü 5 0,38
22. Düşünce ve İfade Özgürlüğü 5 0,38
23. Uyrukluk (Tabiyet) Hakkı 4 0,30
24. Örgütlenme Özgürlüğü 3 0,23
25. Seçme, Seçilme Hakkı 3 0,23
26. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Hakkı 2 0,15
27. Haberleşme ve Basın Özgürlüğü 1 0,08
28. Kadın Hakları 1 0,08
29. Bilim ve Sanat Özgürlüğü 0 0,00
30. Diğer 222 16,84

2004-2007 yılları arasında ihlal edildiği iddia edilen hak konuları toplamı ve oranları ise şöyle:

Başvuru, Oran (Yüzde)
1. Sağlık ve Hasta Hakkı 762 10,6
2. Mülkiyet Hakkı 652 9,07
3. Adil Yargılanma Hakkı 509 7,08
4. Çalışma ve Sözleşme Özgürlüğü 481 6,69
5. Kötü Muamele Yasağı 461 6,41
6. Ayrımcılık Yasağı 447 6,22
7. Kişi Özgürlüğü ve Güvenliği 414 5,76
8. Sosyal Güvenlik Hakkı 408 5,67
9. Çevre Hakkı 377 5,24
10. Yaşam Hakkı 336 4,67
11. Dilekçe ve Bilgi Edinme 252 3,50
12. Eğitim ve Öğrenim Hakkı 205 2,85
13. Uyrukluk (Tabiyet) Hakkı 164 2,28
14. İşkence Yasağı 153 2,13
15. Ailenin Korunması-Aile Kurma 149 2,07
16. Yerleşme ve Seyahat Özgürlüğü 127 1,77
17. Konut Dokunulmazlığı Hakkı 113 1,57
18. Engelli Hakları 112 1,56
19. Düşünce ve İfade Özgürlüğü 94 1,31
20. Din ve Vicdan Özgürlüğü 89 1,24
21. Özel Hayatın Gizliliği Hakkı 75 1,04
22. Haberleşme ve Basın Özgürlüğü 65 0,90
23. Zorla Çalıştırma ve Angarya Yasağı 42 0,58
24. Seçme, Seçilme Hakkı 19 0,26
25. Örgütlenme Özgürlüğü 18 0,25
26. Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü 14 0,19
27. Bilim ve Sanat Özgürlüğü 11 0,15
28. Çocuk Hakları 9 0,13
29. Kadın Hakları 1 0,01
30. Diğer 710 9,87

İşkence yasağının ihlaliyle ilgili son 4 yıl içinde Başkanlık ve Kurullara toplam 153 başvuru yapılırken, kötü muameleyle ilgili başvuru sayısı 461 oldu.

Kötü muamele yasağının ihlali, en fazla şikayet konusu olan kategoriler arasında 5'inci sırayı alırken, işkence yasağı 14'üncü sırada yer aldı.

İşkence ve kötü muamele birlikte değerlendirildiğinde ise toplam 614 başvuru ile en çok şikayet konusu olan 3'üncü kategoriyi oluşturdu.

2005, 2006 ve 2007 yılı verilerine göre ilk sırada sağlık ve hasta hakkı ile ilgili şikayetler yer aldı.

Sağlık ve hasta hakkının 2005, 2006 ve 2007'de istikrarlı biçimde ve genel toplamda da ilk sırada yer almasının, ülkenin genel gelişmesinin bir yansıması olmasının yanında, halkın gündelik yaşamında karşılaşması en muhtemel sıkıntıların başında sağlık hizmetlerinin geldiğini gösterdiği ifade edildi.

2005, 2006 ve 2007 verilerinde ikinci sırada yer alan mülkiyet hakkıyla ilgili şikayetlerin ise tapu ve kadastro sorunları, kamulaştırma bedelleri ve ödenmesinde yaşanan ihtilaflar gibi konularda yoğunlaştığının gözlendiği belirtildi.

Adil yargılama hakkı

Adil yargılanma hakkının üçüncü sırada yer almasının da önemle üzerinde durulması gereken bir sonuç olduğu belirtilerek, raporda şunlar kaydedildi:

* Adil yargılanma hakkı, bilindiği gibi mahkemelerin ele aldıkları davalar konusunda verdikleri kararların doğruluğu ya da gerçeğe uygunluğu ile değil, bu kararları oluşturma süreçlerinin adaletin gereklerine uygunluğu ile ilgilidir. Yargılamaların uzun sürmesi, yargı bürokrasisinin pahalı ve ağır işlemesi, yetki ve görev uyuşmazlığı nedenleriyle dosyaların mahkemeler arasında dolaşması ve tarafların bu nedenle mağdur olması, adli yardım konusundaki yetersizlik ve aksaklıklar başta gelen şikayet hususlarını oluşturmaktadır.

* Görüldüğü gibi adil yargılanmayla ilgili iki temelproblem vardır; sürecin ağır işlemesi nedeniyle adaletin zamanında teminedilememesi ve yargıya erişimi zorlaştıran eksiklikler. Ülkemizde vatandaşlarımızın eğitim ve gelir düzeyi düşünüldüğünde, buna bir deyargı sisteminin karmaşık ve detaylı yapısı eklendiğinde profesyonel adli desteğin önemi anlaşılmaktadır. Oysaki halkımızın büyük bölümü profesyonel destek sağlama imkanından mahrumdur; adli yardım sistemi de yeterince etkin çalışmamaktadır."

İşkence ve kötü muamele

İşkence ve kötü muamele yasağıyla ilgili alınan başvuru adedi ve bu rakamın yıllar içindeki eğilimine bakıldığında, bilinen gerçekten farklı bir tablo gözlendiği belirtildi.

Raporda, "Ülkemizde yaşanan işkence ve kötü muamele olaylarının sistematik değil münferit olduğu, kurulların istatistiklerinin oluşturulmaya başlandığı 2004 yılından bu yana geçen sürede Türkiye'de işkence ve kötü muamele olaylarının ciddi biçimde azaldığı, bu konuda ceza yasalarında gerçekleştirilen reformlar ve başta kolluk olmak üzere ilgili kamu görevlilerine yönelik sürdürülen eğitim faaliyetlerinin sonuç vermeye başladığı, tüm bu gelişmelerde siyasi iradenin 'işkenceye sıfır tolerans' politikasındaki kararlılığının etkili olduğu, taraflı tarafsız pek çok kuruluş ve gözlemcinin teyit ettiği tespitlerdir" denildi.

Raporda, "2004yılında işkence ve kötü muamele 153 başvuru ile 1'inci sırada iken 2005yılında 162 başvuru ile 4'üncü, 2006'da 137 ile 6'ncı, genel tabloda ise 614 başvuru ile 3. sırada görülmektedir. Söz konusu 614 başvurunun 461'i, yani yüzde 75'i kötü muamele, 153'ü yani yüzde 25'i ise işkence ile ilgilidir" ifadesi kullanıldı.

Töre ve namus cinayetleri

Rapora göre, her yıl yaklaşık 200'ü aşkın kişi, töre ve namus cinayetlerine kurban gidiyor.

Başbakanlık İnsan Hakları Başkanı Prof. Dr. Hasan Tahsin Fendoğlu'nun açıkladığı "2007 Türkiye İnsan Hakları Raporu"na göre, en fazla şikayet edilen kurumların başında belediyeler geliyor.

Belediyeleri; yargı, emniyet, sağlık kurumları, bakanlık, valilik, eğitim ve öğretim kurumları, ceza ve tutukevleri takip diyor.

Öte yandan, ihlal başvurularını yapanların yalnızca yüzde 16.5'i kadın. Raporda, kolluk görevlilerinin orantısız güç kullanımının ve genel olarak da insan haklarına uygun olmayan davranışlarının sebepleri arasında "eğitim eksikliği, fazla çalışma, özlük haklarının yetersizliği" gibi nedenlerin sayılabileceği belirtildi.

Raporda, "Fazla çalıştırılan, zaruri ihtiyaçlarını karşılamakta zorluk çeken ve sosyal faaliyetlere katılma imkanı bulamayan kolluk görevlilerinin insan haklarına yeterince uygun davranamayabileceği düşünülebilir. Gerekirse bu sorunun çözümü için kolluk görevlilerinin personel artırımı yoluna gidilebilir, mali olanaklar çerçevesinde özlük haklarında iyileştirme yapılabilir" denildi.

İfade hürriyeti konusunda, TCK'nın 301'inci maddesi ile ilgili tablolarda 2003'ten 2007'ye kadar açılan dava sayıları ve sanık sayılarında dikkate değer bir azalma görülmediği belirtilerek, TCK'nın 301'inci maddesinde yapılan değişikliğin olumlu yansımasının gerektiği ifade edildi.

Raporda, "Son zamanlarda insan hakları konularındaki mevzuatta, yabancıların 'sessiz devrim' adını verdiği reform niteliğinde ciddi ilerlemeler kaydedilmesine rağmen, uygulamada hala bir takım sorunlarla karşılaşılmaktadır. Bu sorunların giderilmesi veya en aza indirilmesiiçin bir kısım faaliyetlerin gerçekleştirilmesi gerekmektedir" görüşüne yer verildi.

"Yargı reformuna ihtiyaç var"

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nda (HSYK) yeniden bir düzenleme yapılması gerektiği, Türkiye'nin yargı reformuna ihtiyacının bulunduğu kaydedilen raporda, "Ayrıca hakim ve savcıların hukuki durumlarında değişiklik doğuran nitelikte kararlar alan HSKY'nın kararlarının, yargı denetimi dışında tutulması, demokratik bir sistemde hukuk devleti ve demokratik devlet ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Dolayısıyla HSYK kararlarının yargı denetimine açılması için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır" denildi.

Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurullarınca ve diğer yetkililerce tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için bu alandaki faaliyetlerin devamı gerektiği belirtildi.

Çocuk işçilerin durumu

Çocuk işçilerin genel oranının, 1999 yılında yüzde 10.3'ten 2006 yılında yüzde 5.9'a düştüğü, eğitim konusunda ise ilköğretimde cinsiyetler arasındaki farkın 2005-2006 eğitim-öğretim yılında yüzde 5'ten 2006-2007 eğitim-öğretim yılında yüzde 4,6'ya düştüğü ifade edildi.

Raporda, terör ve Terörle Mücadeleden Doğan Zararların Karşılanması Hakkında Kanun kapsamında tazminat alma amacıyla Zarar Tespit Komisyonları'na 24 Mayıs 2007 tarihi itibarıyla 269 bin 759 kişinin başvurduğu, başvuruların 57 bin 71'inin incelendiği ve bunların 37 bin 309'una da olumlu cevap verildiği kaydedildi.

İlk kez Birleşmiş Milletler’n 1959’da yayımladığı Uluslar arası Çocuk Hakları Bildirgesi ile uluslar arası düzeyde gündeme gelen çocuk hakları, 1979’un Dünya Çocuk Yılı ilan edilmesiyle hemen her ülkede sıcak bir tartışma konusu yarattı. Dünyamızda hala milyonlarca çocuk eğitim olanaklarından yararlanamıyor, ağır çalışma koşullarında sömürülüyor, aile içinde hırpalanıyor, çeşitli hastalıklardan küçük yaşta yaşamını yitiriyor ya da savaşlarda ölüyor. Birleşmiş Milletler’in 20 Kasım 1989’da oybirliğiyle kabul ettiği Uluslararası Çocuk Hakları Anlaşması 18 yaşından küçük herkesin sahip olduğu hakları ve devletlerin çocuklara karşı yerine getirmesi gereken görevleri saptadı. Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için en az 20 devletin imzası gerekiyor. 20 imzanın tamamlanmasından sonra uluslar arası hukukun temel ilkeleri arasına girecek olan bu anlaşmadan her çocuk yararlanabilecek.

Türkiye’de Çocuk Hakları

Türkiye’de ilk kez 1990’da uygulamaya giren Uluslar arası Çocuk Hakları Bildirgesini ülkemizde görmek biraz zor.Hala sokaklarda; çöplerden kağıt toplayan çocukları, sokaklarda uyuyanları görmek mümkün. 21. yüzyılda olmamıza rağmen hala ülkemiz İnsan Hakları Anlaşmasını gerçek olarak yürürlüğe sokamadı. Bu ilerledikçe ülkemizin okuma yazma oranı gittikçe düşüyor. UNICEF gibi ünlü kuruluşlar bu oranı ve sokaklarda dolaşan tinerci çocukların sayısını azaltmak için çalışıyor fakat çok fazla yeterli olamıyor.

BAZI HABERLER

*26/04/1998 ANKARA - Çocuk haklarının korunması ve geliştirilmesi amacıyla düzenlenen "Küresel Yürüyüş"ün Türkiye bölümü, yarın Ağrı-Doğubeyazıt-İran kapısında başlayacak.

Çocuk haklarının korunması ve geliştirilmesi için bütün dünyanın desteğini almak, çocuklara bedava eğitim hakkı sağlamak, çocukların ekonomik olarak sömürülmesine son vermek ve onların fiziksel, ruhsal, moral gelişimine zarar verecek işlerde çalıştırılmasını önlemek amacıyla Hindistan’dan başlatılan "Küresel Yürüyüş", Cenevre’de son bulacak.

Türkiye bölümünün yarın Ağrı’da başlamasının ardından, 29 Nisan’da Ankara’ya gelecek olan yürüyüş ekibi, 1 Mayıs Cuma günü Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ile görüşecek, 1 Mayıs Mitingi’ne katılacak ve işçi konfederasyonlarını ziyaret edecek. Daha sonra İstanbul’a gidecek olan ekip, burada çeşitli etkinliklere katıldıktan sonra 4 Mayıs Pazartesi günü Yunanistan’a hareket edecek.

Hak-İş Konfederasyonu’ndan yapılan açıklamada, çocuk işçiliğinin Türkiye’de çözülmesi gereken önemli bir sorun olduğu belirtilerek, Hak-İş’in Türk-İş, DİSK, KESK ve TESK ile birlikte yürüyüşe destek verdiği bildirildi.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Transfer döneminde gözünü İspanya'ya diken Tottenham, Kamerunlu yıldız için 30 milyon euronun üzerinden bir para önerirken, daha önce tüm teklifleri reddeden Laporta, Londralılar'a haftaya randevu verdi. Marca'nın güvenilir kaynaklara dayandığırdı habere göre Berbatov'u satmasına kesin gözüyle bakılan Tottenham menajeri Juande Ramos, ocak ayından beri ilk hedefi olduğunu açıkladığı Eto'o'nun transferi için herşeyi yapmaya hazır.

Katalan ekibine 35 milyon euroya yakın bir para öneren Ramos, Laporta'nın kesin kararı için haftaya kadar bekleyecek. Ancak Marca, Barcelona başkanının bu cevabının pazarlık yapmak amacı taşıdığını ve Laporta'nın Eto'o en az 35 milyon euro satarak çok önemli bir yıldız transfer etmek istediğini yazdı.

Sezon sonunda birçok önemli ismi göndermesi beklenen Barcelona'nın önemli ismi Eto'o, daha önce başarısızlık halinde İspanya'dan ayrılacağını açıklamış, daha sonra da bu kararından vazgeçmişti.