Buna göre, Türkiye’de her gün 15 milyon paket sigara içiliyor. 2007 yılı itibarıyla ülkede kişi başına yıllık bin 523 adet, bir başka ifadeyle 76.1 paket sigara içiliyor. Türk halkı sigaraya her gün ortalama 45 milyon 205 bin YTL ödüyor. Türkiye’de 5 yılda 11-19 yaş arasında 5 milyon genç sigaraya başladı. Sigara içme yaşı ise 11’lere indi.

Türkiye Genç İş Adamları Derneği, Sağlık Bakanlığı’nın başlattığı “Dumansız Hava Sahası” kampanyasının bu tabloyu sona erdirmek için büyük bir fırsat olacağını belirterek, Mayıs 2008’de başlayan kampanyanın yansımalarını görebilmek amacıyla bir çalışma yaptı. 1458 denek üzerinde yapılan araştırmaya göre, halkın büyük çoğunluğu sigara yasağını olumlu buluyor. Araştırmaya katılan deneklerin yüzde 75.87’si sigara yasağından memnunken, yasaktan memnun olmayanların oranı ise yüzde 24.13’te kaldı.

SİGARANIN NEDENİ ÖNCE ARKADAŞLAR SONRA AİLE

Ankara, İstanbul ve İzmir’de yapılan araştırmaya katılan deneklerden erkeklerin yüzde 63.87’si sigara içerken, kadınlarda ise bu oran yüzde 51.48 oldu. Sigara içen ve içmeyenlere ayrı ayrı yöneltilen sorularda sigara içenler arasında çarpıcı sonuçlara ulaşıldı. Buna göre sigara içenlerin yüzde 44.83’ü sigaraya 18-25 yaşları arasında başlarken; yüzde 33.90’ı günde 1 paket, yüzde 15.42’si ise günde 1 ile 2 paket arasında sigara tüketiyor. Sigaraya başlayanların yüzde 40.75’i arkadaşları yüzünden, yüzde 23.27’sinin ise ailesinden örnek alarak sigaraya başladıkları belirtiliyor. Sigara içenler arasında yüzde 33.17’si sıkıntılarını geçirdiği için, yüzde 23.86’sı stres atmak için, yüzde 20.33’ü ise alışkanlıktan sigara içtiğini söylüyor. Yüzde 42.85’lik bir kesim ise sigara nedeniyle sağlık problemi yaşıyor. Sigara içenlerin yüzde 61.54’ü ise sigaraların üzerinde yazan uyarı yazılarından etkilenmiyor. Sigaralara yapılan zamlar da tüketiciyi pek etkilemiyor. Yüzde 41.22’si ‘zamlardan etkilenmiyorum’ derken, yüzde 39.25’i ise daha ucuz sigaralara yöneldiğini söylüyor.

SİGARA YASAĞININ SİGARA İÇENLERİ AZALTTIĞINA İNANILIYOR

Araştırmaya göre, sigara içip içmesinden bağımsız olarak sigara yasağından büyük bir çoğunluk memnun görünüyor. Sigara içmeyenlerin yüzde 97.74’ü yasaktan memnunken, içenler arasında ise bu oran 59.50’yi buluyor. Yine sigara içmeyenlerin 86.65’ine göre yasak sigara içenleri azaltırken, sigara içenlerin 44.97’si aynı görüşü paylaşıyor. Kampanya, sigara içmeyenlerin yüzde 90.10’unun umduğu gibi gidiyor. Yine her iki grup da medyanın yasağa gerekli desteği verdiğini belirtiyor.

YASAĞI DELENLERİ SİGARA İÇMEYENLER ŞİKAYET EDİYOR, İÇENLER İSE...

‘Çevrenizde sigara yasağına uymayan birini gördüğünüzde ne yapıyorsunuz’ sorusuna sigara içmeyenlerin yüzde 40.37’si ‘kesinlikle yetkililere şikayet ediyorum’ derken, sigara içenler arsında ise yetkililere şikayet etme oranı sadece 4.81’de kalıyor. Sigara içenlerin yüzde 77.92’si ise yasağı delen birini gördüğünde bir şey yapmayacağını söylüyor. Öte yandan sigara içmeyenlerin yüzde 30.76’sı ise yasak delicileri ikaz ederek kampanyaya katkıda bulunmaya çalışıyor. Mayıs 2008’de başlayan kampanyayla birlikte sigarayı bırakmaya çalışanların oranı da dikkati çekiyor. Sigara içenlerin yüzde 36.81’i, kampanya başladığında sigarayı bırakma girişiminde bulunuyor, yüzde 51.83’lük bir kesim ise sigara yasağının başarıya ulaşacağına inanıyor. 

Kaynak: Hürriyet 03/10/2008

Devamını okumak için tıklayınız...

efendim, gecenin bi yarısı hiç beklemediğim bi yerden mutlu bi haber alcaksın demişti kahvem, inanmamıştım, aha böyle oldum işte. meğer doğruymuş. aynı gece saat ikide mutfakta, pek şeker bi panda ailesine üstü ayılı mısır gevreği koyarken, baba panda bana banvit hisselerine yönelmemi tavsiye ediyordu. salondan gelen 'furkan koş!' sesine uyandım. trt de iyi, kötü ve çirkin varmış. gözlerimden yaşlar süzüldü, i want to know derken bi daha uyanmadım tabi, atın üstündeki adamı vurdular, sergio leone u da gördük başladı film. sırayla çirkini, kötüyü ve iyiyi gösterdi önce, o an çirkini tutmaya karar verdim. clint eastwood'un yele gibi saçları görünce bi afalladım tabi, ondan çirkini benimsemiş olabilirim. neyse efendim, izlediğim en iyi iki westernden biriydi bu, bi de yeni 3:10 to yuma var ama sergio leone a ayıp olur diye lafını bile açmadım, kevin costner lı filmi zaten sevemedim. neyse, dedim yine konu uzadı, asıl bahsetmem gereken konu şu, bilmem farkettiniz mi konuda bi tutarsızlık var. trt ve iyi, kötü ve çirkin i aynı cümlede kullandım. filmi izlerken resmen lanetlendim. sigaralarda sansür vardı. bayramda geçen yasaya ilk defa küfrettim, sigara içesim geldi be. film boyunca sigara içiyo bu adamlar, pipo içiyo, tütün içiyo. 160 dakikanın yarısında mozaikli bi ekran izledim, filmde sigara izmaritleriyle iz sürüyolar ya, acı çektim resmen. yani evet, çocukların izlediği cadılı sihirli bebekli dizilerde, kurtlar vadisinde, uyduruk polisiyelerde, istanbul brujuvasının nefesi bi dakikada aldığı ağırkanlı dramlarda, ağaların beylerin demirlerin çeliklerin gezdiği olağanüstü senaryolarda bi mozaiklenmiş ekran görsem dokunmaz, ama şu filme imdb.com tüm zamanların en iyi dördüncü filmi diyo, izlemeye kıyamazsın. yapma güzel kardeşim gecenin ikisinde  bu filmi izleyip sigaraya başlayan bi insan olabilir mi ya? yasa kadar başınıza kül düşsün emi.

sarışının pançosundan yollarda insanların üzerinde görüyorum, o geceler eve koşarak gidip ağlıyorum, panço giyenleri dünyadan silmeye çalışan bi kült kurucam. o gece aldığım önemli kararlardan sadece biri bu tabi. tuco'nun (çirkin oluyor, ki aslında hiç de çirkin değil yani, kaşı gözü ayrı oynuyo sadece) abisi hayatımda gördüğüm en ezik insanlardan biriydi ayrıca, kendimi tenzih ediyorum.

neyse efendim, siz bu yazıdan şöyle bi sonuç çıkarın: trt ye güvenmeyeyim, açayım torrentimi, rapidshare imi, imdb ye sergio leone yazayım, ne çıkarsa indireyim. işte o zaman patlıcan kızartması gibi insanlar oluruz. şeker insanlar oluruz, toplumda seviliriz, ileride gömlek üstüne süveter giyer mutlu aile tablomuzla, parlak dişlerimiz ve çerçevesiz gözlüğümüzle olası adese marketler zinciri ya da aksigorta reklamlarında boy gösteririz.

Her şeyden önce sigara içen insanların sigara içmeyenler üzerinde uyguladıkları haksız sağlık gaspını hoş görüyor olmadığımı söylemem gerekiyor. Gerçekten de sosyal hayatımızda pek çok zaman karşılaştığımız üzre sigara içen insanlar olarak içmeyenleri zorla pasif içici yapmış olduğumuz kabul etmemiz gereken bir gerçek. Bu konudaki amansız duyarsızlığımız gerçekten özeleştiri vermemiz, kendimizi sorgulamamız gereken bir nokta, fakat yine de -biz özeleştirimizi verelim, vermeyelim- sigara yasağı önemli bir demokratik problem olarak karşımızda durmakta.

Yasağın geçirilmesinde ve uygulanmasında hükümetin toplumsal bir mutabakat yaratmak, toplumda mevcut öneriyi tartıştırmak gibi bir tutumu olmadığını görmek gerekiyor. Hükümet neredeyse her alanda yaptığı gibi bu alanda da yasayı toplumun ne düşündüğüne bakmaksızın, kendilerine oy veren çoğunluğun da rızasını çiğneyecek şekilde tepeden inmeci bir şekilde geçirip, uygulamaya koydu. Tabii ki bu yasanın diğer yasaların uygulamaya koyulmasından farklı bir şekilde demokratik bir tartışma platformunun süzgecinden geçirilmesini beklemiyorduk. Bu konuda saf olmamak gerekiyor, ama sırf çok tartışılması ve gündelik hayatta önemli bir yer tutması sebebiyle bu yasa Türkiye demokrasisinin önemli açıkları konusunda söz söylemenin bir aracı olarak kullanılabilecek bir konu olmayı başardı. Bu yasanın kabul edilme ve uygulanma süreci burjuva demokrasilerinin bütün o demokrasi ve eşitlik retoriğine rağmen nasıl da tepeden inmeci rejimler olduğunu ve de bir konuyu topluma tartıştırma konusunda gerekli araçlardan ne şekilde yoksun olduğunu gözler önüne seriyor.

Yasağın AB uyum yasaları ekseninde şekillendirildiği göz önüne bulundurulduğunda mevcut işleyişin nasıl da sözüm ona demokrasinin kalesi AB ile uyumlu olduğu ortada. Yasağın geçmesindeki işleyiş AB'ye giriş sürecinin demokratlığını gözler önüne seriyor. Demokratikleşmek için hızlı adımlar atan Türkiye doğru düzgün tartışılmadan, toplumca içselleştirilmeden, tepeden inmeci yasaların, daha net tabiriyle yasakların esiri ediliyor. Demokratikleşmenin önkoşulu olarak sunulan AB süreci, böyle bir uygulanışla aslında kendi demokratikleşme söylemiyle tezat oluşturuyor. Üstelik demokratikleşmek için yapılması gereken pek çok reform, üzerinde durulması gereken pek çok can alıcı konu varken; bütün bu konular esgeçilip, bir anda belki de demokratikleşme için en tali konulardan birisi olan “sigara reformu” (ben ısrarla böyle nitelemek istiyorum) en can alıcı konuymuş gibi aceleye getiriliyor. Bu gerçekten üzerinde düşünülmesi gereken bir noktadır.

Ayrıca tepeden inmeci bu yaklaşım hükümetin topluma nasıl baktığının da bir göstergesi olarak okunabilir. Yüzde 47 retoriğini her adımında ağzından düşürmeyen hükümet, demokrasi algısını ortaya sermeye devam ediyor. Demokrasiyi, her şeyin çoğunluğun istediği gibi olması olarak algılayan bu bakış açısı, demokrasinin esas belirleyici noktasının çoğunluğun despotluğu değil de, azınlığa ve muhalefete hoşgörü göstermek olduğunu atlıyor. Dolayısıyla farklı düşünen ve eyleyenlerle ortak bir zemin yaratmak yerine çoğunluğun gücüne sığınarak her istediğini yapabilmeye dayanan anti-demokratik bir süreci diğer pek çok süreçte olduğu gibi bu süreçte de işletiyor. Üstelik bu örnekte sigara içenler olarak hiç de azınlık sayılamayacak kadar çok kişi olmamız durumu daha da ilginçleştiriyor.

Bu çerçevede sigara yasağıyla ilgili sunulan söylemin de yeterince doyurucu olmadığı söylenebilir. Bir yerlerden apartılmış ve kötü yapılmış bir çeviri izlenimi veren şu “dumansız hava sahası” kavramsallaştırması pek ikna edici gözükmüyor. Bir havacılık terimi olan ve askeri jargonda sıkça kullanılan “hava sahası” teriminin nasıl oluyor da bu kadar dar bir alana etki eden bir olayı betimlemek için kullanıldığını anlayabilmek mümkün değil. Hayatınızda işyeri, restoran, bir cafe vs. gibi kapalı bir alan için “hava sahası” kavramının kullanıldığını duyan bir kimse olduğunu sanmıyorum. Düşünsenize “Bu hava sahası çok havasız, bir camı açalım”, ya da “Bu hava sahası çok kötü kokmuş, hava sahamızdaki kötü kokuyu oda spreyiyle bertaraf edelim” gibi cümleleri hayatınızda bir kez de olsa kurdunuz mu?

“Dumansız hava sahası” kavramsallaştırması yapılarak aslında sorunun ulusal bir hava sahası sorunu olduğuna mı değiniliyor, ya da benzer şekilde aslında sigaranın bütün ülkenin hava sahasında kirliliğe yol açtığı mı imlenmeye çalışılıyor; bunu da anlamak mümkün değil. Eğer ortada böyle ulusal bir sorun varsa neden havanın temizliğini tehdit eden başka faktörler yerine sigara gibi önemsiz bir faktöre önem veriliyor? Hadi sigara gerçekten de önemli bir kirlilik sorunu diyelim, o zaman neden böyle önemli sorunlara yol açan bu alışkanlık “demiri kesen bir emirle” tamamen yasaklanmıyor? Hava sahasını kirletiyorsak eğer, en nihayetinde dışarıda da sigara içerek bunu yapmıyor muyuz? Ha sorun sadece içeride sigara içmekse o zaman neden hava sahası gibi alakasız bir terim kullanılıyor? Kavramın kendisi hem ulusal bir vurgu, bir seferberlik hali yaratmaya çalışıyor; hem de uygulanışıyla kendi içinde çelişiyor.

Yine de yasağa karşı çıkarken sigara içmeyenlerin mağduriyetlerine ve itirazlarına karşı çıkmak çok mantıklı gözükmüyor. Gerçekten de sigara kullanmayan insanların sağlık haklarına saygı göstermek gerekiyor, fakat aynı zamanda sigara içen insanların kendilerine bilerek zarar verme özgürlüklerini de ezmemek gerekiyor. Bunun için toptan bir yasaklamadansa daha mantıklı çözümler bulabilmek pekala mümkün. Yasağın totalci zihniyeti ekseninde geliştirilen söylemde neden sigara odalarının kaldırıldığına dair bir yanıt bulabilmek mümkün değil. Sadece sigara içenlerin oturduğu, bulunduğu bölümlerin de neden yasaklandığına dair doyurucu bir açıklamayı samimi bir şekilde aradım ve bulamadım. Sigaralı bölümlerden çıkan dumanın yine de sigara içmeyenlere ulaşabildiğine yönelik bir itiraz geliştirilebilir belki, ama bu itiraz da teknik standartların yükseltilmesi ve denetlenmesi ile bir sonuca bağlanabilir.

Şöyle ki, sigara içilen bölümlerin ve odaların havalandırma ekipmanları ve asgari standartları bir yönetmeliğe bağlanabilir ve denetlenebilir. Bu çerçevede izolasyon, asgari genişlik ve havalandırma kapasitesi belirlenir ve bir binanın veya işletmenin genel kontrollerine bu kriterler de eklenir. Bu kriterlere uymayan binaların kullanımına izin verilmez veya gerekli önlemleri almayan işletmelere ceza uygulanabilir. Böyle bir çözümün peşinden gitmektense genel bir yasaklanma durumunun tercih edilmesi uygulamayı iyice anti-demokratik bir hale getiriyor. Herkesin ortaklaşacağı çözümler aramak yerine yasakçı bir zihniyetle topyekun bir kurallamaya gitmek yapılacak en kolay şeymiş gibi gözüküyor ve hal böyleyken sırf sigara yasağı üzerinden ülkenin demokrasi algısına dair çok içaçıcı sözler söyleyebilmek mümkün gözükmüyor.

Yine de en azından bu konuda biraz umudu olanlar aşağıdaki web sitesini ziyaret edebilir ve sigara yasağının bu şekilde uygulanmasına karşı imza verebilirler:

http://sigarayasaginahayir.com/

Türkiye dün dumansız hayata adım attı, tiryakiler birçok alanda sigara yasağına alışmaya çalışıyor. Sağlık Bakanlığı, yasağın ardından akla takılan sorulara resmi internet sitesinde açıklık getirdi.

ANKARA - Vagonlar da dahil trenlerde artık sigara içilemeyecek, iş yerlerinde oluşturulan sigara odaları kapatılacak, çalışanlar artık sigarayı ancak iş yerlerinin dışına çıkarak içebilecek. Sağlık Bakanlığı, dün başlayan sigara yasağıyla ilgili merak edilen soruları yanıtladı.

Tütün ürünlerinin tüketilemeyeceği kapalı alanlar nerelerdir?

Tütün tüketiminin yasak olduğu kapalı alanlar kamu hizmet binaları, koridorları dahil olmak üzere her türlü eğitim, sağlık, üretim, ticaret, sosyal, kültürel, spor, eğlence ve benzeri amaçlı özel hukuk kişilerine ait olan ve birden çok kişinin girebileceği (ikamete mahsus konutlar hariç) binalar, taksi hizmeti verenler dahil olmak üzere kara yolu, demir yolu, deniz yolu ve hava yolu toplu taşıma araçları, dershaneler, özel eğitim ve öğretim kurumları dahil olmak üzere ilk ve orta öğrenim kurumlarının kültür ve sosyal hizmet binalarının kapalı ve açık alanları, özel hukuk kişilerine ait lokantalar ile kahvehane, kafeterya, birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerdir. Resmi Gazete’de yayımlanan Başbakanlık genelgesinde kapalı alan; sabit veya seyyar bir tavanı veya çatısı (çadır, güneşlik dahil) olan, kapıları, pencereleri ve giriş yolları dışında bütün yan yüzeyleri geçici veya kalıcı olarak tamamen kapatılmış alanlar ile aynı şekilde tavanı veya çatısı olup yan yüzeylerinin yarısından fazlası kapalı bulunan yerler olarak tanımlanmaktadır.

-Yasa öncelikle hangi alanlarda uygulanacak?

Özel hukuk kişilerine ait lokantalar ile kahvehane, kafeterya, birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmeler dışında kalan alanlarda tütün ürünlerinin tüketilmemesi uygulamasına 19 Mayıs 2008’de geçilecek. Bu işletmelerde ise uygulama 19 Temmuz 2009’da başlayacak.

-Eskiden kapalı alanlarda oluşturulan sigara odaları ne olacak?

Eskiden tütün ürünlerinin tüketimine tahsis edilmek üzere oluşturulan her türlü alan, 19 Mayıs 2008 itibarıyla kapatılmış olacak.

-Tren gibi toplu taşıma araçlarında sigara içilmesi mümkün mü? Yataklı vagon yolcuları kendi odalarında sigara içebilecekler mi?

Hayır. Kanun gereği demir yolu toplu taşıma araçlarında da tütün ve tütün ürünleri tüketilemeyecek.

OTELLERDE, SİGARA İÇİLEN ODALAR OLACAK
-Otellerde sigara içilen odalar olacak mı?

Evet olabilecek. Bu kanuna göre, otelcilik hizmeti verilen işletmelerde, tütün ürünleri tüketen müşterilerin konaklamasına tahsis edilmiş odalar oluşturulabilir. Ancak bu odalarda standartlara uygun havalandırma tertibatı bulunacak ve tahsis edilen bu odaların mümkün olduğunca aynı kat, koridor gibi müstakil ve tecrit edilebilir ayrı bölümlerde yer alması sağlanacak.

-Stadyumlarda özel alanlarda sigara içilebilecek mi?

Evet. Bu kanuna göre açık havada yapılan her türlü spor, kültür, sanat ve eğlence faaliyetlerinin yapıldığı yerler ile bunların seyir yerlerinde tütün ürünleri kullanılmayacak. Bu tesislerde tütün ürünlerinin tüketilmesine mahsus alanlar oluşturulması halinde ise bu alanlar toplam seyir alanının yüzde 50’sini geçmeyecek ve ortamda bulunan diğer kişilerin etkilenmesini önleyecek şekilde düzenlenecek.

-Stadyumlarda, özel ofis ve alanlar satın alınabiliyor. Buralarda sigara tüketilebilecek mi?

Hayır. Bu alanlarda tütün ve ürünleri tüketilemeyecek, stadyumlarda sadece tütün tüketimine mahsus alanlarda bu mümkün olabilecek.

-Spor hizmetinin verildiği yerlerden kasıt sadece stadyumlar mı?

Kanunda, spor hizmetinin verildiği yerler stadyumlarla sınırlı tutulmamaktadır. Bu alanlar açık ve kapalı tüm spor alanlarını kapsamaktadır.

-Kültür festivallerinin yapıldığı ortamlarda, sinema salonlarında tütün ürünleri satışı yapılamayacak mı?

Hayır satılamayacak. 4207 sayılı Kanun’a göre sağlık, eğitim ve öğretim, kültür ve spor hizmeti verilen yerlerde tütün ürünlerinin satışı yapılamaz.

-Çalışanlar, iş yerlerinin balkonlarında ya da yangın merdivenlerinde sigara içebilecekler mi?

Hayır. Çalışma ortamlarının yangın merdivenlerinde, balkonlarında, merdiven boşluklarında ya da 2 binayı birbirine bağlayan koridorlarında sigara ve tütün ürünleri kullanılamayacak.

-Çalışanlar artık tütün ürünlerini çalıştıkları binaların dışına çıkarak mı kullanacaklar?

Toplum sağlığımız için evet.

SİGARA İÇEN İŞTEN ATILABİLİR Mİ?
-Sigara içmek, işveren tarafından iş gücü kaybı olarak görülecek, değerlendirilebilecek mi? Bu değerlendirme konusunda işveren haklı görülecek mi?

Çalışan, sigara içmek için sürekli işinden uzaklaştığı takdirde, işveren bu durumu iş gücü kaybı olarak görebilecek. Bu durumda sigara içen çalışanların zorunlu aralar diye adlandırılan çay molaları ve yemek saatini sigara içmek için kullanması uygun olabilecek.

-Her kurumun sigara yasağı uygulamasını başlatmadan önce personeline bir geçiş süresi tanıması gerekmiyor mu?

Aslında tütün ve ürünlerinin nerelerde tüketilmemesi gerektiğine ilişkin düzenlemeler yeni düzenlemeler değil. 26 Kasım 1996 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 4207 sayılı Kanun’da ‘Sağlık, eğitim-öğretim ve kültür hizmeti veren yerler ile spor salonlarında ve toplu taşımacılık yapılan her türlü nakil vasıtaları ve bunların bekleme salonlarında, kamu hizmeti yapan kurum ve kuruluşlardan 5 veya 5’ten fazla kişinin görev yaptığı kapalı mekanlarda tütün ve tütün mamullerinin içilmesi yasaklanmıştır. Bu gibi mahallerde tütün ve tütün mamullerinin içilebilmesi için ayrı yerler tahsis edilir. Tahsis edilen yerlerden sigara içilmeyen mahallere duman gidişini engelleyecek havalandırma, tecrit etme gibi tedbirler alınır’ denilmektedir. Kanun’un ilk durumu, daha 12 yıl öncesinde bir hazırlık sürecini başlatmıştır. Yeni düzenlemeler dumansız alanları genişletmiştir.

-Sigarayı bırakmak isteyenlere yönelik bir geçiş süreci olacak mı?

Sigarayı bırakmak isteyenler için sağlık kurumlarımız tarafından gerekli destek ve danışmanlık sağlanacak. Ancak daha önce belirtildiği üzere kapalı alanlarda tütün tüketiminin önlenmesi yeni bir düzenleme değildir.

-Yasada iş yerleri veya büyük kurumların, çalışanlarına sigara bırakma desteği vermelerine yönelik uygulamalar da olacak mı?

4207 sayılı Kanun’un amacı gereği, tütün ürünleri alışkanlığının bırakılmasını özendirici her türlü etkinlik, program, Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülecek ve desteklenecek.

-Sigarayı bırakamadığı için, bir personel işinden çıkarılabilecek mi? İşveren, bir elemanını sigarayı bırakamadığı için tazminatsız işten çıkarma hakkına sahip olabilecek mi?

Kanun, kişileri ve gelecek nesilleri tütün ürünlerinin zararlarından, bunların alışkanlıklarını özendirici reklam, tanıtım ve teşvik kampanyalarından koruyucu tedbirleri almak ve herkesin temiz hava solumasını sağlamak yönünde düzenlemeler yapmak amacıyla hazırlanmıştır. Dolayısıyla böyle bir uygulama olacağı düşünülmemekle birlikte, olduğu takdirde Anayasa, İnsan Hakları ve İş Mevzuatı çerçevesinde değerlendirilecek.

-İş yeri dışındaki izmaritler için çöp kutusu koyma sorumluluğu kime ait? Çalışan, izmariti çöp kutusu olmadığında yere atarsa kim suçlu olacak?

İş yerlerinin dışına gerekli çöp kutusu koyma, iş yerinin müstakil alanı ise iş yeri sorumluluğunda, değilse bağlı bulunduğu belediyeye ait. Kanun gereği, tütün ürünleri ile ilgili izmarit, paket, ağızlık, kağıt ve benzeri atıkları çevreye attığı takdirde, kişiye Kabahatler Kanunu’nun 41. maddesi gereğince 2008 yılı için 23 YTL idari para cezası uygulanacak.

ELEKTRONİK SİGARA DA YASAK
-Sigara bırakmak isteyenler, elektronik sigara kullanabilecekler mi?

Hayır. Bağımlılık yapma riskinin fazla ve sigarayı bıraktırıcı çalışmaları engelleyici olması nedeniyle Sağlık Bakanlığı tarafından yasaklanmasına karar verilmiştir.

-Her şeye rağmen sigarayı bırakamamış kişiler ne yapacak?

Sigarayı bırakma konusunda başarılı olamamış vatandaşlarımız, Kanun’la kapalı alanlarında sigara içilmesi yasaklanan mekanlar dışında sigara içebilecekler. Kanun’un amacı sigara içenleri sıkıntıya sokmak değil, içmeyenleri sigaranın zararlı etkilerinden korumaktır.

-Avrupa ve Amerika’daki gibi, sigara içen hastaların tedavi önceliklerinin olmaması Türkiye’ye de getirilecek mi?

Hayır. Böyle bir yaklaşım söz konusu değil. Önceliğimiz koruyucu önlemleri alarak vatandaşlarımızı sigaranın neden olduğu hastalıklardan korumaktır.

RESTORANLARDA YASAK 2009 BAŞLAYACAK
-Yasanın hoşgörü gösterdiği özel koşullar olarak ele aldığı cezaevleri, yaşlı bakım evleri ile ruh ve sinir hastalıkları hastanelerinde sigara tüketimi konusunda hiçbir sınırlama yok mu? Bu yerlerde de özel alanlar oluşturulması gerekmiyor mu?

Yaşlı bakım evlerinde, ruh ve sinir hastalarının yatarak tedavi gördüğü birimlerde ve ceza infaz kurumlarının kapalı alanlarında da tütün ürünleri tüketilemeyecek. Ancak, buralarda gerekli tedbirler alınmak kaydıyla tütün ürünleri tüketimine mahsus alanlar oluşturulabilecek. Bu alanlara 18 yaşını doldurmamış kişiler giremeyecek.

-Restoran, kafe, bar gibi kamuya açık yerlerde yasa ne zaman uygulamaya girecek?

Yasa; restoran, kafe, bar gibi mekanlarda da tütün ürünleri tüketimini tamamen yasaklıyor. Ancak buralarda uygulama 19 Temmuz 2009’da başlayacak.

-Sadece sigara içenlere hizmet verecek bar, restoran, kafe gibi yerler açılabilir mi?

Bu tarz mekanlar açılması kanunun amacından son derece uzaktır.

-Sadece sigara içenlere hizmet verecek kara-deniz-hava ulaşım hizmetleri başlatılabilir mi?

Kanun gereği bu mümkün değil.

-Sigara yasağına uymayanlardan elde edilen ceza gelirleri nereye yönlenecek?

Bu Kanun çerçevesinde uygulanan ceza gelirleri Maliye Bakanlığına, dolayısıyla Hazineye yönlendirilecek.

SİGARA İÇİLEN YERE EN AZ 500 YTL CEZA
-Restoran, kafe, bar işletenlere yasağı tekrarlamaları halinde işletmeyi mühürleme ya da daha yüksek para cezası gibi uygulayacağınız farklı ceza sistemleri var mı?

Kanun’a aykırı hareket eden işletme sorumluları hakkında 500 YTL den 5 bin YTL’ye kadar idari para cezası uygulanır. Farklı bir cezai uygulama yok.

-Sigara yasaklarına uymamanın cezası yalnız para mı olacak?

Kanun gereği uygulanabilecek cezalar yalnız para cezalarından ibaret değil. Cezanın mahiyetine göre farklı cezalar belirlenmiştir. Örneğin bu kanunla kendilerine yüklenen görevleri yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında tabi oldukları mevzuatta yer alan disiplin hükümleri uygulanacak olup, 18 yaşını doldurmamış kişilere tütün ürünleri satanlara da Türk Ceza Kanunu’na göre 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası verilecek.

-Cezaları kimler kesebilecek?

Kanuna göre yetkili kılınan kamu görevlileri, kolluk kuvvetleri, belediye zabıtaları, TAPDK, RTÜK, belediye encümeni, mahalli mülki amir ceza verebilir.

-Yasa, hangi kurumların sorumluluğunda olacak ve hangi kurumlarla iş birliği içinde yürütülecek?

Yasa, başta Sağlık Bakanlığı, TAPDK, İçişleri Bakanlığı, Maliye Bakanlığı olmak üzere her kurum ve kuruluşa, sektöre sorumluluklar yüklemekle birlikte, temel insan haklarından olan temiz hava soluma hakkından yola çıkarak hazırlanmış bu Kanun’un en büyük destekçisi ve sorumlusu sağlıklı bir ortamda çalışma ve yaşama hakkına sahip vatandaşlarımız olacaktır.

-Sigara yasaklarının uygulanması esnasında vatandaşlar ve işletmeler hangi kurumlar ile muhatap olacaklar, karşılarında hangi kurumları görecekler?

Vatandaşlar yetkili kamu görevlisi, belediye zabıta görevlileri, polis ve jandarma ile cezalar konusunda, işletmeler ise işletme izni veren kurum, belediye encümeni ve mahalli mülki amir ile muhatap olacak.

Hani yurt içinde yaşamadığımı en kafasız olan bile anladı aslında .. E ama aslında hani yasak düellosu burda da var .. Yani burdaki kapalı alanlarda kesinkes yasak zaten de bırakın onu , evlerinizde nile içemezsiniz, eğer ki bir kiracı iseniz.. Her ne kadar bay başbakan '' “Çocuklarımızın ve gençlerimizin günlük hayatta tütün ürünü tüketen yetişkinlerle bir arada bulunmaları ve onlara özenmeleri, gelecek nesillerin sağlığını da tehdit eder durumdadır. '' desede, genç kesmin yüzde 70 i sigara kullanıyor.. Boşverin hakkaten, zaman demogojisinden başka bişey değil bu.. Siz yakın bir sigara da vatana hörmete kafa yorun..

Bu yazı futbol gündemine girerse ben de bir şey bilmiyorum. Ama o kadar önemli ki esasında... O kadar ince ayrıntılar içeriyor ki... Yazan: Yavuz Donat. Tanımayanlar için kısaca özetleyelim... Suya sabuna dokunmadan, kimseye geçirmeden, güç sahibi olanların basın sözcülüğünü yapar gibi sadece iletmek istediklerini gazeteye yazı diye koyan başarılı gazeteci. Bu 'tarzı' sayesinde bağlantıları kuvvetlidir. Sabah gazetesinin Süleyman Demirel muhabiridir.

Geçenlerde Köksal Toptan'la konuşmuş. Toptan'ın yazılmasını istediklerini de köşesine taşımış. Tabii ki herkes, son derece 'titiz' ve 'politically correct' yazılmış manşete takılacak. Yani Toptan ile Büyükanıt arasındaki muhabbetin temize çekilmesine. Biz gelelim esas ilginç kısma, yani 'Stadyumda sigara içilir mi?' başlıklı yazıya... Yazı aynen şöyle:

Köksal Toptan 'geçen parlamento döneminde' TBMM Adalet Komisyonu Başkanı'ydı. Komisyon gündemine 'sigara yasağı' konusunu almışlar. Toptan bir gün Fenerbahçe Başkanı Aziz Yıldırım'ı aramış: "Gelişmiş ülkeler artık açık havada bile sigara içmeyi yasaklamanın yollarını arıyorlar... Bizde isemaçlarda sigara içen içene... Bir yasa çıkarsak tepkiniz ne olur?"
- Nasıl bir yasa?
- Stada giren sigara içmesin... Ne yönetici ne de seyirci...
Aziz Yıldırım "Gerçek mi sayın Toptan?" demiş:
- Bu yasayı çıkarın, ilk alkışı, ilk duayı benden alın... Hay Allah sizden razı olsun.

Olay iki boyutlu. İlkinden başlayalım. TBMM Başkanı'nın kafasında; toplum yararına, futbol dünyasını ilgilendiren bir konu var. Bu konu, çok önemli ve kapsamlı bir uygulamalar zincirini zorunlu kılıyor. Bir kere olayın içinde yasa var, denetim var. Gelecek tepkiler var. Ekonomik boyutu var (Fransa'da uygulamaya konulan sigara yasağıyla birlikte gelen cafe-bar sahiplerinin 'müşterimiz azalacak, gelirlerimiz düşecek' isyanını ve kontratak yapma niyetini hatırlayın.) Böyle bir tabloda fikri alınması gereken, bu uygulamayla birebir muhattap olacak kurum belli: 'Özerk' Türkiye Futbol Federasyonu. Yani, "Bu iş olur mu, olmaz mı?"yı TFF'ye soracaksın. Aziz Yıldırım kim? Yıldırım'ı aradıysan diğer kulüp başkanlarını niye aramıyorsun? Aziz beyin keyfine uyarsa sigara yasaklanacak, uymazsa sorun yok. Muz değil, NATO ihalesine taşeronluk cumhuriyeti amına koyim. Hani sözde rejim savunucuları, özde içeceği şaraptan sikeceği karıdan başkasının derdine düşmeyenler, "Yavaş yavaş ülkeyi ele geçiriyorlar" diyorlar ya sözde İslamcı, özde Yeni Dünya Düzeni partisi için... Yıldırım futbolu çoktan ele geçirmiş esas, TBMM Başkanı bile icazet alıyor kendisinden.

Gelelim ikinci boyuta. Yani AKP'nin Türkiye Futbol Federasyonu'na sike sike başkan olmuş Haluk Ulusoy'u yok sayma meselesine. Biraderler, tamam sevmiyorsunuz adamı ama yapacak bir şey yok. O kayyum işi de nerenize kaçacak göreceğiz. Ortada sizin bütün şark kurnazlıklarınıza, bel altı vurmalarınıza, tehditlerinize rağmen seçilmiş bir Federasyon var. Futbolla ilgili konuları illa birilerine danışacaksanız, bu kurumun başkanına danışacaksınız, başkasına değil. Ne? Meclis başkanı 'partiler-üstü' olmalı mı dediniz?